Browning ball

 

Browning ball
ابزاری کمکی برای عکسبرداری حرفه ای از کودکان. همیشه عکس گرفتن از بچه های کم سن و سال سخت است. بچه ها درست متوجه نمی شوند که از آنها چه میخواهیم و چگونه باید پوزیشن درست بگیرند. پوزشن درست مساوی است با یک تصویر ایده آل و با ارزش از نظر تشخیصی. بنابراین استفاده از ابزارهای نگه دارنده کمک قابل توجهی به رادیوتکنولوژیست ها می کند. توپ Browning طوری طراحی شده است که کودک با بغل کردن آن بهترین پوزیشن را برای عکسبرداری از قفسه سینه میگیرد. سایه کتف ها و لبه های شانه از روی تصویر ریه ها کنار میرود. از جنس وینیل سبک و راحت و قابل تمیز کردن و ضد عفونی است. از این ابزار در عکسبرداری هایی نظیر:
upright abdomen
Axillary shoulder
Bed side chest(portable)
Cross table lat hip
Lat chest
نیز استفاده میشود. در آمریکا قیمت این توپ 595 دلار می باشد.

اطلاعات بیشتر در صفحه اینستاگرام ببینیدsalampartokar7

دهمین سال فعالیت سلام پرتوکار

دیدین تو اینستاگرام تعداد فالوورهای بالاشون رو جشن میگیرن؟ مثلا یک کیلو فالووریم مبارک و این حرفا اینکه تعداد فالوورت زیاده خوبه ها ولی برای کسی خوبه که دوست داره دیده بشه. منم اوایل که اینستا نبود و سن و سالی نداشتم یه آمارگیر واسه وبلاگم گذاشته بودم و هر روز تعداد بازدیدهام رو چک میکردم یا خودم رو موظف می دونستم هر کامنتی رو جواب بدم. یا هر وبلاگی رو لینک کنم. اما گذر زمان و تجربه های تلخ و شیرین به من یاد داد مطالبم، وقتم و وبلاگم رو درست مدیریت کنم. کمیت فالوور هیچ اهمیتی نداره مهم کیفیتشونه. بگذریم.

امروز تقویم رو نگاه کردم دیدم ای وای ده سال از روزی که سلام پرتوکار رو ساختم گذشته! و من یادم رفته یه دوستی هم به این اسم داشتم و نه تنها بهش نمیرسم تولدشم یادم رفته جشن بگیرم

بابا ده سال کم نیستا! تو دنیای تکنولوژی مخصوصا!

امیدوارم بیست سالگیش رو جشن بگیرم

عوارض پروتون تراپی در مقایسه با رادیوتراپی کمتر است.

Cancer: Proton therapy has fewer side effects than X-ray radiation

Published Wednesday 29 May 2019

By Ana Sandoiu

Fact checked by Gianna D'Emilio

medicalnewstoday.com

Translated by sara mohammadi

تحقیقات جدید نشان می دهد با وجود اینکه میزان درمان سرطان به وسیله اشعه ایکس و پروتون درمانی یکسان است، خطر ایجاد عوارض جانبی شدید با پروتون درمانی بسیار پایین تر است.

تحقیقات جدید نشان می دهد که پروتون تراپی از رادیوتراپی با اشعه ایکس برای درمان افراد مبتلا به سرطان می تواند بهترباشد.

براساس برآوردهای انجمن سرطان آمریکا، در سال 2019، از 1،762،450 مورد جدید سرطان تشخیص داده شده توسط پزشکان، 606،880 نفر از این بیماری جان باختند.

اشعه ایکس یکی از رایج ترین درمان ها برای سرطان است، چه اینکه بیماری در مراحل اولیه باشد یا اینکه تومور گسترش یافته باشد.  پرتودرمانی اگرچه روشی موثر است، عوارض جانبی گسترده ای دارد.

از جمله این عوارض: خستگی، تحریک پوست، تب، حالت تهوع، استفراغ و اسهال، و همچنین تغییر در اشتها و یا مشکل در خوردن و بلعیدن می توان نام برد.

تحقیقات جدید نشان می دهد که پروتون درمانی، که به عنوان درمان پرتو پروتونی شناخته می شود، ممکن است عوارض جانبی شدید کمتری نسبت به اشعه ایکس داشته باشد.

Dr. Brian C. Baumann، متخصص رادیو انکولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن و همکارانش یافته های خود را در نشست سالانه انجمن انکولوژی بالینی آمریکا، که در شیکاگو، برگزار می شود، ارائه نموده است.

«عوارض جانبی "به طور قابل ملاحظه ای" کمتر است.»

دکتر باومن و تیم، تقریبا 1500 نفر را با انواع مختلف سرطان، مانند سرطان ریه، مغز و سر و گردن، و همچنین سرطانهای دستگاه گوارش و رحم و تخمدان بررسی کرده اند.

بیماران ترکیبی از شیمی درمانی و پرتودرمانی دریافت کردند که یک پروتکل درمانی است که معمولا سرطانی را درمان می کند که هنوز به سایر قسمت های بدن منتقل نشده است.

محققین تجربیات بیماران مبتلایی را که پروتون تراپی و شیمی درمانی دریافت کردند  را با افرادی که اشعه ایکس تراپی و شیمی درمانی دریافت کرده بودند مقایسه کردند.

آنها اطلاعات مربوط به عوارض جانبی بیمار و تجربه بیمار در طول دوره درمانی را مطالعه کردند. دانشمندان بر روی عوارض جانبی درجه 3 تمرکز کرده اند که بسیار شدید هستند و نیاز به بستری دارند.

این مطالعه نشان داد که نسبت خطرعوارض جانبی شدید در 90 روز درمان دو سوم افراد مبتلا به پروتون درمانی نسبت به افرادی که اشعه ایکس دریافت کرده بودند، پایین تر بود.

به طور خاص، فقط 45 یا 11.5 درصد از 391 نفر که پروتون درمانی دریافت کرده بودند یک اثر جانبی شدید را در عرض 90 روز از شروع درمان تجربه کرده بودند.

در مقایسه با 301 مورد از 1،092 نفر (یا 27.6٪) که رادیوتراپی با اشعه ایکس را دریافت کرده بودند. عوارض جانبی شدیدی در یک دوره زمانی مشابه داشتند.

علاوه بر این، در این مطالعه تفاوت آماری معنی داری در میزان بقا دیده نشده است و به این معنی ست که پروتون درمانی به همان اندازه در درمان با اشعه ایکس موثر بوده است.

پروتون درمانی در مقایسه با تابش فوتون متعارف یا اشعه ایکس(رادیوتراپی) و همزمان شیمی درمانی برای بیماران تحت درمان کاهش قابل توجهی در میزان عوارض جانبی شدید - کسانی که در پی درمان  در بیمارستان بستری شدن و یا به اورژانس مراجعه کردند- " نشان داده است.

محققان همچنان ادامه می دهند: "در حالیکه مطالعات دیگری نیز وجود دارد که نشان می دهد پروتون ها ممکن است عوارض جانبی کمتری داشته باشند، ما تا حدودی از میزان بزرگی این مزایا شگفت زده شده ایم"، افزود که بیماران در گروه پروتون به طور متوسط ​​5 سال بیشتر از کسانی که در گروه اشعه ایکس قرار دارند عمر می کنند.

خطاب به نویسندگان علمی می گویند: این اولین مطالعه بزرگ است که تا کنون،عوارض جانبی اشعه ایکس و پروتون درمانی را مقایسه می کند.

محققان همچنین توضیح می دهند که چرا پروتون درمانی دقیق تر از اشعه ایکس است و خطرآسیب رساندن به بافت سالم اطراف تومور را کم می کند.

پروتونها ذرات سنگینی هستند که بار مثبت دارند و زمانی که آنها به هدف خود برسند متوقف می شوند. در مقابل، پرتوهای اشعه ایکس از فوتون ساخته می شوند که ذرات تقریبا بدون جرم هستند.

سبکی فوتون ها آنها را قادر می سازد پس از اینکه به هدف خود برخورد کردند به راحتی از بافت سالم واقع در راه خروج خود از بدن عبور کنند.

ام آر اسپکتروسکوپی یا MRS

MR spectroscopy

Michael Dieckmeyer and A.Prof Frank Gaillard et al.

translated by sara mohammadi  radiotechnologist.

طیف سنجی MR یا  MRS اجازه می دهد بافت در مورد حضور و غلظت متابولیت های مختلف بررسی شود. گراسمن و یوسم گفته اند "اگر نیاز به کمک MRS  دارید ، به صفحه اول بروید؛ همه چیز به غیر از بیماری کاناوان (spongiform degeneration of white matter) NAA پایین ، کولین بالا" است. شاید کمی سخت باشد، اما منصفانه است که بگوییم MRS اغلب دست آورد زیادی به یافته های ام آر آی اضافه نمی کند و فقط می تواند در پیش بینی درجه هیستولوژیک کمک کننده باشد.

فیزیک

اصل اساسی که طیف سنجی MR را امکان پذیر ساخته است؛ این است که توزیع الکترون ها در اطراف اتم باعث ایجاد  میدان مغناطیسی متفاوتی  در هسته مولکول های مختلف می شود. این باعث می شود فرکانس رزونانس کمی متفاوت باشد که به نوبه خود سیگنال کمی متفاوت را نشان می دهد. این تکنیک همانند رزونانس مغناطیسی هسته ای (NMR) است که در شیمی تجزیه مورد استفاده قرار می گیرد، اما جامعه به طور معمول برای جلوگیری از سردرگمی به NMR به عنوان MRS اشاره می کند

طیف MR را می توان از هر هسته با  NMR فعال بدست آورد یعنی هر هسته ای که دارای چرخش غیر صفر است: پروتون ها، کربن 13 و فسفر 31 بیشتر کاربرد دارند. و در اعمال بالینی عمدتا تنها طیف های پروتون (که قادرند متابولیت های مشخص را در شرایط  in vivo  تفکیک کنند)استفاده می شود. 31P  به طور معمول برای مشاهده نسبت آدنوزین تری فسفات (ATP) به فسفات کراتین و متابولیت های دیگر مورد استفاده قرار می گیرد و می تواند برای ارزیابی بار انرژی سلول مورد استفاده قرار گیرد.

اگر سیگنال خام پردازش شود، طیف های ایجاد شده از آب غالب می شوند که تمام طیف های دیگر را نامرئی می کند. بنابراین، سرکوب سیگنال آب(suppression) بخشی از هر توالی MRS است، یا از طریق بازیابی معکوس(inversion recovery) یا تغییر شیمیائی  (CHESS)امکان پذیر است. اگر سرکوب آب موفق نباشد، شیب عمومي به خط پایه می تواند نشان دهنده تغییر ارتفاع قله ها باشد.

طیف سنجی رزونانس مغناطیسی (MRS) با انواع توالی های پالس انجام می شود. ساده ترین توالی شامل یک پالس رادیویی (RF) 90  درجه است که بدون گرادیان، بلافاصله پس از یک تک پالس RF با دریافت سیگنال توسط کویل   RFانجام می شود  .

بسیاری از توالی هایی که برای تصویربرداری مورد استفاده قرار می گیرند می توانند برای طیف سنجی نیز مورد استفاده قرار گیرند مانند (spin echo)

تفاوت مهم بین توالی تصویربرداری و توالی طیف سنجی این است که برای طیف سنجی، گرادیان خوانش در حین  دریافت سیگنال فرد یا موضع مورد بررسی به وسیله کویل  RF استفاده نمی شود. به جای استفاده از اطلاعات فرکانس (فراهم شده توسط خوانش و یا گرادیان فرکانس) برای ارائه اطلاعات مکانی و موقعیتی، اطلاعات فرکانس برای شناسایی ترکیبات شیمیایی مختلف استفاده می شود. این  به این دلیل  امکان پذیراست که ابر الکترونی پیرامون ترکیبات شیمیایی مختلف، رزونانس اتم هایی را که در اسپکتروسکوپی مورد استفاده است را (به درجات مختلفی، بسته به ترکیب خاص و موقعیت خاصشان در ترکیبات شیمیایی دارد) محافظت می کند.این محافظ الکترون باعث می شود که فرکانس تشدید مشاهده شده اتم ها کمی متفاوت باشد و بنابراین با MRS قابل شناسایی است.

پیک ترکیبات شیمیایی پرکاربرد در ام آر اس به شرح زیر است:

lactate: resonates at 1.3 ppm

lipids: resonates at 1.3 ppm

alanine: resonates at 1.48 ppm

N-acetylaspartate (NAA): resonates at 2.0 ppm

glutamine/glutamate: resonates at 2.2-2.4 ppm 

GABA: resonates at 2.2-2.4 ppm

2-hydroxyglutarate: resonates at 2.25 ppm 6

citrate: resonates 2.6 ppm 

creatine: resonates at 3.0 ppm

choline: resonates at 3.2 ppm

myo-inositol: resonates at 3.5 ppm

water resonates at 4.7 ppm

NB: ppm = parts per million

 

پاتولوژی های مرتبط

گلیوما

ام آر اس توانایی ما را در پیش بینی درجه گلیوما افزایش می دهد. گرید گلیوما افزایش می یابد چنانچه NAA و کراتین کاهش و کولین، لیپید و لاکتات افزایش یابد.

در درجه بندی گلیوم ها کولین درحاشیه  ناحیه تقویت کنتراست همراه با افزایش نفوذ پذیری سلولی افزایش می یابد.

تومورهای غیر گلیال

ممکن است مشکل باشد  اما به طور کلی تومورهای غیر گلیال دارای NAA پایینی هستند.

عوارض تابش

تشخیص تغییرات ناشی از تابش و عود مجدد تومور می تواند مشکل ساز باشد. در عود تومور کولین بالا می رود در حالیکه در تغییرات ناشی از تابش NAA، کولین و کراتین همگی پایین هستند.

ایسکمی  و انفارکت

لاکتات افزایش می یابد زمانیکه در مغز متابولیسم بی هوازی  صورت میگیرد. زمانیکه انفارکت اتفاق می افتد لیپید ها آزاد می شوند و در نتیجه لیپید افزایش می یابد.

عفونت

در تمام فرایندهایی که بافت طبیعی مغز تخریب می شود. NAA ناپدید می شود. درون آبسه باکتریال، حفرات، لاکتات، آلانین، اسید سیتوسولیک و استات افزایش می یابد.

توجه داشته باشید کولین در توکسوپلاسموز کم است یا وجود  ندارد، در حالیکه در لنفوم افزایش می یابد، و این باعث می شود که این دو را از هم  تشخیص دهند.

بیماری های ماده سفید

لوکوانسفالوپاتی مولتی فوکال پیشرفته یا PML بالا رفتن مایواینوزیتول را نشان می دهد.

بیماری کاناوان به طور مشخصی افزایش NAA را نشان می دهد.

انسفالوپاتی کبدی

به طور قابل توجهی کاهش مایواینوزیتول و به میزان کم کولین را نشان می دهد. گلوتامین افزایش می یابد.

اختلالات میتوکندریال

سندرم Leigh : کولین بالا، کاهش NAA و گاهی لاکتات بالا

روشی برای به خاطر سپردن متابولیت های مهم

My ChoCrNaaLa (think of a new chocolate energy bar or something)

My: Myoinositol 3.5

Cho: Choline 3.2

Cr: Creatine 3.0

Naa: Naa 2.0

L: Lactate 1.3

مقایسه ماموگرافی و ترموگرافی

Comparing mammography and thermography

Last reviewed Wed 29 March 2017

By Goretti Cowley

Reviewed by Suzanne Falck, MD, FACP

translated by sara mohammadi

مقایسه ماموگرافی و ترموگرافی

غربالگری سرطان پستان در زنانی که فاقد علائم فیزیکی هستند صورت می گیرد.

نتایج غربالگری سرطان پستان به زنان کمک می کند که در مراحل اولیه سرطان شناسایی شده و کمتر در معرض درمان های تهاجمی قرار بگیرند.

در حال حاضر بحث بسیار زیادی در مورد روش هایی که باید برای غربالگری استفاده شود وجود دارد و این که زنان چگونه باید غربالگری شوند.

در حال حاضر ماموگرافی روش غربالگری است که توصیه می شود .

ماموگرافی چیست؟

در حین یک ماموگرافی، پستان بین دو صفحه فشرده می شود و اشعه ایکس از میان بافت پستان عبور می کند. تصویری که گرفته شده است ماموگرام نامیده می شود.

برخی از پستان ها بافت متراکمی دارند که به صورت سفید دیده می شوند. که این حالت می تواند تصویر تومور را بپوشاند زیرا تومور هم سفید دیده می شود.

سایر پستان ها از بافت چربی با دانسیته پایین تشکیل شده اند که در ماموگرام خاکستری دیده می شوند. در این نوع پستان ها تومورهای سفید یا کلسیفیکاسیون های موجود به راحتی قابل مشاهده است.

مزایا

برخی از شواهد نشان می دهد که غربالگری ماموگرافی با کاهش تعداد زنانی که از سرطان پستان می میرند، مرتبط است.

با این حال، گروه های مختلف، داده ها را به روش های مختلف تفسیر می کنند.  بعضی از کارشناسان می گویند که غربالگری هیچ مزیتی ندارد، در حالی که دیگران آن را توصیه می کنند.

 

کسانی که به غربالگری با ماموگرافی معتقدند، برآورد می کنند که در طول 10 سال آینده، برای هر 10000 زن که به طور منظم ماموگرافی انجام می دهند، تعداد زنانی که زندگی خود را از طریق ماموگرافی نجات می دهند تقریبا به صورت زیر می باشد:

 

5 نفر از 10000 زن 40 تا 49 سال

 

10 نفر از 10000 زن 50 تا 59 ساله

 

42 نفر از 10000 زن 60 تا 69 ساله

 

مزایای ماموگرام برای زنان در گروه های پر خطر مانند زنان مسن تر و یا زنان مبتلا به سابقه سرطان پستان در خانواده بیشتر است.

 

خدمات پیشگیرانه نیروی کار ایالات متحده(USPSTF)  توصیه می کند که تنها زنان بالای 50 تا 74 ساله هر 2 سال یکبار غربالگری ماموگرافی را انجام دهند. سازمان های دیگر دارای توصیه های متفاوت هستند، همانطور که در ذیل ذکر می شود.

 

خطرهای بالقوه

 

برخی از خطرات احتمالی وجود دارد که به نظر می رسد با ماموگرافی ارتباط دارد  که عبارتند از:

 

ماموگرافی نیاز به تکرار در معرض تابش قرار گرفتن دارد ، که ممکن است در صورت استفاده بیش از حد در طول عمر باعث ایجاد خطر بسیار کوچک  سرطان باشد.

 

ماموگرافی می تواند  به تشخیص سرطان های غیر تهاجمی و درمان آن منجر شود زمانی که درمان لزوما ضروری نیست.

 

ماموگرافی برای زنان دارای بافت متراکم و دنس پستان یا ایمپلنت های پستانی موثر نیست.

 

ماموگرافی می تواند زنان را به انتخاب ماستکتومی دو طرفه به عنوان اقدامی پیشگیرانه سوق دهد.

 

ماموگرافی  به میزان زیادی نتایج مثبت کاذب دارد که می تواند بیوپسی های غیر ضروری و غربالگری اضافی را به همراه داشته باشد. نتایج مثبت کاذب نتایجی هستند که نشان می دهند در زمان حاضر سرطان وجود دارد.

 

در سال 2009، USPSTF  در پیشنهاد 2002خود برای ماموگرافی هر 1-2 سال برای زنان 40 سال و بالاتر تجدید نظر کرد. یکی از دلایل این تغییر تعدادی از مطالعات است که نشان می دهد خطر نتایج مثبت کاذب زمانی که غربالگری در سن جوانی شروع شود و هر ساله انجام شود افزایش می یابد.

 

USPSTF  اکنون توصیه می کند که فقط زنان بالای 50 تا 74 ساله هر 2 سال یکبار ماموگرافی غربالگری را انجام دهند. اگر چه این توصیه با آنچه که در بسیاری از کشورهای اروپایی و همچنین با توصیه هایی که در برخی از سازمان های دیگر ایالات متحده ارائه می شود، متفاوت است.

 

همانطور که نشان داده شده است، بحث داغی در مورد سیاست ماموگرافی ایمن و عمل ادامه دارد. با توجه به بحث، فناوری های جدید در حال ظهور به عنوان گزینه های جایگزین برای غربالگری سرطان پستان پیشنهاد می شوند.

 

ترموگرافی چیست؟

 

ترموگرافی آزمایشی است که تغییرات دما را روی سطح پوست تشخیص می دهد و ثبت می کند.

 

تصویربرداری حرارتی دیجیتال مادون قرمز (DITI)، یک نوع ترموگرافی مورد استفاده در غربالگری سرطان پستان، از دوربین حرارتی مادون قرمز استفاده می کند تا تصویری از دمای مناطق مختلف سینه را نشان دهد. دوربین این الگوها را بعنوان نوعی نقشه گرمایشی نشان می دهد.

 

 

حضور رشد سرطانی با ایجاد رگ های خونی بیش از حد و التهاب در بافت پستان همراه است. این ها بر روی تصویر مادون قرمز به عنوان مناطق با درجه حرارت بالاتر پوست نشان داده می شود.

 

مزایا

 

این روش غیر تهاجمی، غیر تماسی و بدون فشرده سازی پستان صورت می گیرد.

 

این روش پستان را تحت تابش اشعه ایکس قرار نمی دهد و همیشه ایمن است.

 

ترموگرافی می تواند تغییرات عروقی در بافت پستان مرتبط با سرطان سینه را سال ها قبل از روش های دیگر غربالگری تشخیص دهد.

 

برای تمام زنان از جمله کسانیکه بافت متراکم پستان و یا ایمپلنت های پستانی دارند مناسب است.

 

در ترموگرافی تغییرات هورمونی بر نتایج تاثیری ندارد.

 

اشکالات

 

ترموگرافی نتایج مثبت کاذب زیادی دارد  که می تواند موجب شود که زنان مجبور باشند که ماموگرافی استاندارد را انجام دهند.

 

ترموگرافی نتایج منفی کاذب زیادی دارد که می تواند باعث شود زنان از انجام ماموگرافی استاندارد اجتناب کنند و احساس کنند به اندازه کافی مورد بررسی قرار گرفته اند.

 

ترموگرافی به ندرت تحت پوشش بیمه قرار می گیرد.

 

نتیجه منفی کاذب یعنی سرطان در زمان حاضر وجود ندارد. استرس ناشی از سطح بالای نتایج مثبت کاذب و منفی کاذب اهمیت دارد همانطور که در سایر روش های غربالگری وجود دارد.

 

سایر روش ها

 

سونوگرافی

 

ام آر آی

 

سونوگرافی و ام آر آی روش های پیگیری هستند که به زنانی که ماموگرافی مثبت داشته باشند توصیه می شود.

 

سونوگرافی به خصوص در مورد تشخیص یک توده جامد از یک کیست حاوی مایع موثر است.

 

تشخیص  ساختار کلسیفیکاسیون در سونوگرافی تنها مشکل است بنابراین با ماموگرافی برای ارزیابی دقیق تر بافت پستان ترکیب می شود.

 

MRI پستان از میدان های مغناطیسی برای ایجاد یک تصویر از پستان استفاده می کند.در این مورد اندازه سرطان مورد توجه است و برای تومورهای دیگر مورد استفاده قرار می گیرد.

 

تصمیم گیری آگاهانه

 

هر دو تست ماموگرافی و ترموگرافی میتوانند حضور سرطان را نشان دهند، اما تنها با بیوپسی میتوان به تشخیص قطعی رسید. با بیوپسی یک نمونه بافت را  بر می دارند و برای آزمایش زیر میکروسکوپ قرار می دهند.

 

به نظر می رسد تا به امروز شواهد کافی برای توصیه به استفاده از thermography به تنهایی برای غربالگری سرطان پستان وجود ندارد. کالج رادیولوژی آمریکا Thermographyرا برای تشخیص بالینی سرطان پستان تایید نمی کند.

 

اداره غذا و داروی ایالات متحده (FDA) نیز هشدار می دهد که "ترموگرافی جایگزینی برای غربالگری ماموگرافی نیست" و همچنان توصیه می شود که مطابق دستورالعمل های ملی ماموگرام منظم به منظور مراقبت های بهداشتی تخصصی توصیه شود.

 

با این حال، خطرات ماموگرافی نباید سبک شمرده شوند  و باید جستجوی روش های جدید جایگزین غربالگری ادامه یابد. هر چه گزینه های غربالگری بیشتری در دسترس باشد، زنان می توانند تصمیمات آگاهانه تری در مورد چگونگی  و نحوه ی غربالگری درست داشته باشند.

 

سیاتیک از تشخیص تا درمان

کمر دردی که حالت انتشار به پا دارد می تواند ناشی از بیرون زدگی دیسک بین مهره ای و یا فشار به ریشه های عصب سیاتیک باشد که به غلط بین مردم بنام دیسک و سیاتیک عنوان می شود.

 

دیسک کمر یا سیاتیک؟

این سوالی است که بسیاری از بیمارانی که با دردکمر و پا روبه رو هستند، از پزشک معالج خود می پرسند. بسیاری از افراد، تعریف دقیقی از این دو بیماری ندارند و اکثرا کلمات را جابجا استفاده می کنند.

حقیقت این است که هم دیسک و هم سیاتیک عضوی از بدن انسان هستند و بیماری محسوب نمی شوند.

بین هر دو مهره از ستون فقرات یک دیسک بین مهره ای نرم و قابل انعطاف وجود دارد.

دیسک دارای خاصیت ضربه گیری است و از فشار زیاد روی مهره‌ های ستون فقرات جلوگیری می کند. در حقیقت دیسک، حالت کمک فنر را در اتومبیل دارد و سبب می‌شود تا مهره‌ها به هم ساییده نشوند.

دیسک کمر می تواند دچار بیماری های تخریبی عفونی و التهابی، پارگی و بیرون زدگی (فتق) دیسک شود.

همچنین سیاتیک از بزرگ ترین اعصاب بدن است که از پیوستن چندین ریشه عصبی در ناحیه کمر شروع می شود و به پشت ران و ساق پا می رسد و مسئول ایجاد حس و حرکت پاهاست.

عصب سیاتیک می تواند در اثر حوادث، شکستگی ها و بریدگی های عمیق دچار آسیب شود.

چنانچه عصب سیاتیک توسط دیسک بیرون زده ی کمر تحت فشار قرار بگیرد، می تواند موجب درد انتشاری، ضعف و بی حسی پا گردد که به اشتباه به آن سیاتیک می گویند.

یک نوع خاص از کمر درد که حالت انتشار به پا دارد می تواند ناشی از بیرون زدگی دیسک بین مهره ای و فشار به ریشه های عصب سیاتیک در ناحیه کمر باشد که در این مورد خاص باید از کلمه فتق دیسک کمر و درگیری عصب سیاتیک استفاده شود که البته پزشکان از اصطلاح دیسکوپاتی و رادیکولوپاتی استفاده می کنند.

در این مورد، بسیاری از بیماران از کلمه دیسک کمر و سیاتیک استفاده می کنند که این باور غلط باید تغییر یابد.

چاقی، بلند کردن اشیای سنگین از روی زمین، نشستن نامناسب روی زمین و صندلی، ایستادن در حالت نامناسب، جای خواب نامناسب، ورزش نکردن و ضعف ستون اسکلتی، ورزش غیر اصولی، خم شدن و کش آمدن ناصحیح، تصادفات و سقوط، فعالیت جسمانی زیاد و ناجور، بروز پارگی و رگ به رگ شدن یا دررفتگی و برآمدگی دیسک بین مهره‌ها یا رباط و اعصاب و عضلات، ناهنجاری‌های مادرزادی، حاملگی، عفونت‌ها، سرطان‌ها، فشارهای روحی و عصبی، اختلالات مغزی و نخاعی همگی از عواملی هستند که منجر به بروز بیماری دیسک کمر و سیاتیک می‌شوند.

سیگار کشیدن نیز یکی از علل دیسک کمر و سیاتیک است، زیرا سیگار کشیدن شریان‌ها را تنگ می‌کند و این باعث می‌شود میزان اکسیژنی که به پاها و سایر نواحی بدن ‌می رسد، کم شود.

کمردرد انواع مختلفی دارد و علل و عوامل مهمی را در بر می گیرد. بنابراین کمردرد یک نشانه و علامت است و نه بیماری، مثل تب که می تواند به علت های ساده و گاهی خطرناک ایجاد شود و نیاز به بررسی و معاینات دقیق تری دارد.

بنابراین بیماران دچار کمردرد ابتدا باید به پزشک مراجعه کرده و با شرح حال و معاینه دقیق پزشکی و در صورت نیاز انجام تست های خاص، بررسی های تصویر برداری و «ام ار ای»، نوار عصب و عضله و ... نوع ، شدت و علت کمر درد مشخص گردد و سپس درمان اختصاصی انجام شود.

خوشبختانه اکثر این نوع کمردردها با اقدامات غیر جراحی نظیر استراحت مطلق یا نسبی، دارو درمانی، تجویز ورزش های طبی، استفاده از کرست های کمری، انجام فیزیوتراپی، استفاده از استخر و حرکت درمانی در آب و تغییر روش زندگی و احتیاطات لازم بهبود می یابند.

نکته مهم بعد از درمان کمر درد، جلوگیری از عود مجدد بیماری بوده که لازم است آموزش های خاص به بیمار داده شود و جنبه های پیشگیرانه بسیار مهم است.

ضمنا بیماران باید از خود درمانی و  مراجعه به افراد غیر پزشک و غیر متخصص خودداری کنند و لازم است با مشورت پزشکان متخصص جراحی اعصاب، ارتوپدی، طب فیزیکی، روماتولوژیست و ... مشکلات خود را به شکل علمی با کمترین هزینه و بهترین نتیجه حل کنند و قدر سلامتی خود را بدانند.

چه کنیم؟

برای پیشگیری از بروز اختلالات استخوانی و دیسک مهره‌ها، باید از انجام کارهای شدید جسمانی و بلند کردن اشیای سنگین پرهیز شود.

 ضمن اینکه برای جابه‌جا کردن یا برداشتن لوازم از روی زمین بهتر است ابتدا زانوها را خم کرد و در حالت نشسته اشیا را برداشت .

ورزش منظم از قبیل پیاده روی، نرمش، دویدن، کوهنوردی و شنا در دوران جوانی سبب تقویت عضلات و استخوان‌ها و اعصاب و دیسک کمر می‌شوند و در نهایت از ابتلای فرد به بیماری‌های دیسک کمر و سیاتیک جلوگیری می‌کنند.

در افراد چاق، شیوع و شدت دردهای کمری بیشتر است، زیرا بزرگی شکم و تجمع چربی در اطراف و سطح مهره‌ها و عضلات سبب فشار روی اعصاب و دیسک مهره‌ای می‌شود و فاصله بین مهره‌ها را کوتاه‌تر می‌کند

17 آبان روز پرتوکار

با سلام به همراهان همیشگی سلام پرتوکار و دوستانی که گذری چشمتون به این وب سایت می افته

فردا 17 آبان 1396 مصادف با سالروز کشف شگفت انگیزیه که دنیای پزشکی کنونی بدون اون هیچه

کشفی که اتفاقی توی یه آزمایشگاه در کشور آلمان اتفاق می افته و کاشف متعجب رو غافلگیر می کنه طوری که نمی دونسته اسم این پدیده جدید چیه! برای همین بهش نام پرتو مجهول یا اشعه ایکس یا به قول خودشون X-Ray داده.

کشفی که برای اولین بار به خاطرش جایزه نوبل رو به یک فیزیکدان تقدیم کردن.

البته باید یادآوری کنم این کشف یه تیغ دولبه بود برای کاشفش. رونتگن بیچاره نمی دونست این کشف جدید و پر افتخارش چه خطر جبران ناپذیری براش داره و باعث تغییرات سلولهای اپیتلیال بدنش میشه و باعث مرگش میشه.

البته خیلی طول کشید تا دوستان و پیروان رونتگن بفهمن اشعه ایکس چه خطری داره و توی راه کشف خطرات این پرتوی تازه به دوران رسیده خیلیا جون دادن. خدا بیامرزدشون البته. ناخواسته کمک بزرگی به جامعه پزشکی و علمی کردن. کمکی که الان باعث شده من و امثال من پرتوکار بدون نگرانی باهاش کار کنیم و چشم تیز بینی باشیم در تشخیص امراض نهفته و موذی!

خدا پدر و مادر و خود رونتگن و امثال ایشون رو بیامرزه که تکنولوژی رو به پزشکی معرفی کردن که صد ساله داره مرتب به روز و پیشرفته تر میشه. من هم تونستم واردش بشم و کیف کنم به خاطر دیدن و حس کردن قدرت نهفته ای که در عالم هستی جریان داره.

8 نوامبر 1895    روز جهانی رادیوگرافی (رادیولوژی) مصادف با 17 آبان خودمون ولی نوشته نشده در تقویم ملی رو به تمام پرتوکاران سرزمینم تبریک میگم ، تمام زیر شاخه های علوم پرتو رو عرض میکنم از بچه های بیست رادیولوژی تا رادیوتراپی، پرتو پزشکی، فیزیک پزشکی ، رادیوبیولوژی، فیزیک هسته ای و ...

به امید روزی که توی کشورمون ایران نظام پرتوکاری ایجاد بشه

روزی که قانون های تصویب شده مثل کاهش ساعت کاری و حق اشعه و بازنشستگی به موقع به درستی اجرا بشه و حقی از جامعه پرتونگاری ضایع نشه

به امید روزی که دانشجو های این رشته سرشون رو با افتخار بین هم دانشگاهی ها بلند نگه دارن و به رشته اشون امیدوار و به آینده کاریشون خوشبین باشن.

به امید روزی که قدر پرتوکاران رو بدونن و توی تقویم ملی به خاطر از خودگذشتگی هایی که میکنیم روز پرتوکار رو ثبت کنن

روزمون مبارک

معرفی کتاب سی تی اسکن گام به گام

کتاب سی تی اسکن گام به گام ترجمه آقای دکتر احدی عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران منتشر شد. جدیدترین کتاب آموزش سی تی اسکن با روشی بسیار آسان و امروزی ،با معرفی پروتکل های تکنیکی و کاربردی جهت کار با تمام مدل های دستگاههای سی تی اسکن ،آشنایی با لند مارک های آناتومیک، اندیکاسیون های مختلف هر پروتکل ،معیار های انجام هر تصویربرداری در سی تی اسکن ،جهت تهیه کتاب لطفا در کانال ما عضو شوید. ctscan20@

فیبرواسکن چیست؟

امروزه آزمایش‌های غیرتهاجمی برای تعیین مرحله شدت بیماری‌های کبد، یا به عبارت دیگر بافت همبند و زخم کبدی، به روش پذیرفته شده‌ای جهت مدیریت بیماری‌های مزمن کبد تبدیل شده است. بررسی میزان بافت همبند کبد اطلاعات مفیدی را درباره نتیجه درمان‌های احتمالی در اختیار پزشک قرار می‌دهد و بهترین طرح درمان براساس این اطلاعات تهیه می‌شود. فیبرواسکن پرکاربردترین دستگاه غیرتهاجمی است که برای اندازه‌گیری سختی (یا سفتی) کبد به کار برده می‌شود. چنانچه دستگاه در شرایط بالینی صحیحی به کار برده شود، روش قابل اتکایی برای تعیین سیروز کبدی و رد احتمال فیبروز کبدی محسوب می‌شود، به ویژه اگر داده‌های آزمایشگاهی و بالینی نتایج تست فیبرواسکن را تایید کند.

فیبرواسکن دستگاهی غیرتهاجمی است که سفتی یا سختی کبد را با استفاده از امواج اولتراسوند تعیین می‌کند. سختی کبد با اندازه‌گیری سرعت تولید موج روی پوست اندازه‌گیری می‌شود. از آنجایی که بافت همبند (فیبروز) سخت‌تر از بافت سالم کبد است، درجه فیبروز کبدی را می‌توان با توجه به سختی کبد مشخص کرد. برای افزایش قابلیت اطمینان آزمایش حداقل ده نمونه قابل اطمینان با میزان موفقیت ۶۰ درصد و دامنه میان چارکی ≤۳۰% از داده میانه گرفته می‌شود که نتایج آن برحسب کیلوپاسکال (kPa) بیان می‌شود.

روش انجام تست فیبرواسکن

---

بیمار به پشت می‌خوابد، متخصص پروب اولتراسوند را روی پوست بالای کبد، معمولاً در سمت راست خط mid-axillary قرار می‌دهد. هر بار که پروب موج ارتعاشی تولید می‌کند، بیمار ضربه ملایمی را حس می‌کند. تست فیبرواسکن حدود ده دقیقه طول می‌کشد و کمترین ناراحتی برای بیمار ایجاد نمی‌کند. عموماً از بیمار خواسته می‌شود تا از حداقل دو ساعت قبل از آزمایش چیزی نخورد، متخصص دستورات دقیق‌تر را قبل از آزمایش به بیمار اعلام می‌کند.

کاربردهای فیبرواسکن

---

فیبرواسکن در اصل برای ارزیابی شدت زخم کبد، یا به بیان دیگر مرحله بیماری، کاربرد دارد. تست فیبرواسکن برای ارزیابی وضعیت بیماران مبتلا به بیماری مزمن کبد، برای مثال هپاتیت سی مزمن، هپاتیت بی مزمن، کبد چرب الکلی و کبد چرب به کار برده می‌شود. مفهوم اصلی که تفسیر نتایج اسکن بر آن مبتنی است این است که هر چه بافت همبند و فاسد شده بیشتر باشد، کبد سفت‌تر می‌شود. نتایج اسکن در موارد زیر کاربرد دارد:

• ارزیابی شدت آسیب کبدی
• نظارت بر پیشرفت یا پسرفت بیماری با استفاده از اندازه‌گیری‌های دوره‌ای
• اطلاع از پیش‌آگهی و مدیریت آتی بیماری، برای مثال تعیین روش درمان مناسب

سازگاری فیبرواسکن با دیگر آزمایش‌های تعیین سختی کبد

---

روش‌های غیرتهاجمی دیگری از جمله تکانه نیروی تشعشعی آکوستیک (ARFI)، الاستوگرافی زمان واقعی (RT-E)، الاستوگرافی رزونانس مغناطیسی (MRE) و الاستوگرافی موج برشی (SWE) به همراه فیبرواسکن برای ارزیابی سختی کبد به کار برده می‌شوند. این دستگاه‌ها نیز از خصوصیات فیزیکی کبد برای ارائه اطلاعاتی درباره بافت همبند کبد استفاده می‌کنند. 
علاوه بر این دستگاه‌ها که قابلیت اندازه‌گیری ویژگی‌های فیزیکی کبد را دارند، از گونه‌های متفاوتی از نشانگرهای زیستی یا بیومارکرها برای تعیین سیروز یا فیبروز پیشرفته استفاده می‌شود. شاخص نسبت آسپارات آمینوتراتسفراز به آلانین آمینوترانسفراز (AST/ALT) یا شاخص نسبت AST به پلاکت (APRI) ارائه می‌شود و با توجه به نتایج آزمایش خون نیز قابل محاسبه است. الگوریتم‌هایی نیز مانند فیبروتست وجود دارد که کاربرد گسترده‌ای ندارند. استفاده از ترکیبی از این آزمایش‌ها، به ویژه در صورت جامع نبودن یک آزمایش به تنهایی، نتایج متقنی را به دست می‌دهد.

تفسیر نتایج فیبرواسکن

---

نتایج فیبرواسکن در دامنه ۲٫۵ تا ۷۵ کیلوپاسکال قرار می‌گیرد. حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد از افراد سالم بدون ناراحتی‌های کبدی سفتی کبدی کمتر از ۷٫۰ کیلوپاسکال (میانگین  kPa 5.3 ) دارند. پژوهش‌های معتبر، برای مثال بررسی‌های جامع سیستماتیک از مطالعاتی که از نمونه‌برداری از کبد به عنوان "استاندارد طلایی" ارزیابی بافت همبند کبد استفاده کرده‌اند، نشان داده است که حد تشخیص سیروز حدود kPa 14 است. بیماران مبتلا به هپاتیت سی مزمن و سفتی کبدی بالاتر از kPa 7 به احتمال ۸۵ درصد دچار فیبروز هستند. البته حساسیت و دقت نتایج بزرگتر از  kPa 7 برای ابتلا بیماران دچار بیماری‌های مزمن کبد به فیبروز به ترتیب فقط ۷۹ و ۷۸ درصد است. بنابراین فیبرواسکن نمی‌تواند به طور صددرصد احتمال ابتلا به بیماری‌های کبدی شدید را رد کند، حتی اگر سختی کبد کمتر از ۷ کیلوپاسکال باشد. تفسیر نتایج تا حدی به علت بروز بیماری کبدی بستگی دارد. بنابراین بهتر است نتایج در کنار دیگر پارامترهای بالینی و یا زیست شیمیایی توسط متخصص درمان بیماری‌های مزمن کبدی تفسیر شود.

نقطه ضعف‌های فیبرواسکن

---

در برخی از انواع فیبرواسکن به چند دلیل مقادیر بیشتر از مقدار واقعی نشان داده می‌شود. بنابراین سفتی کبد را باید با دقت و با توجه به عامل‌های احتمالی مختل کننده صحت آزمایش تفسیر کرد.

دلایل احتمالی بیشتر نشان داده شدن سختی کبد در تست فیبرواسکن

• التهاب کبد (برای مثال هپاتیت فعال)
• کلستاز (برای مثال انسداد مجاری صفراوی)
•  وجود توده‌های زخم داخل کبد (برای مثال تومور)
• گرفتگی کبد (ازکارافتادن قلب)

به علاوه تست فیبرواسکن برای برخی بیماران نتایج دقیقی به دست نمی‌دهد.

عامل‌های کاهش صحت فیبرواسکن در برخی بیماران 

• چاقی (BMI >30–۳۵ kg/m2)
• سن بالا
• آسیت یا آب آوردن شکم
• ابتلا به سندرم‌ها متابولیک (دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، پهن شدن دور کمر)

موارد فوق به این دلیل صحت فیبرواسکن را کاهش می‌دهند که روش‌های مبتنی بر اولتراسوند  برای ارائه نتایجی مطمئن به تصویرسازی مناسبی از کبد نیاز دارند. اما تمامی اشکالات ذکر شده در دستگاه جدید فیبرواسکن حذف گردیده و این عوامل روی عملکرد روش‌های جدید تاثیر منفی ندارند. دستگاه فیبرواسکن هیچ منع استفاده قطعی ندارد، البته آب آوردن شکم از انتشار امواج ارتعاشی جلوگیری می‌کند و دقت آزمایش را کاهش می‌دهد. شرکت سازنده دستگاه توصیه می‌کند که این آزمایش در دوران بارداری و بر روی بیماران داری ضربان‌ساز قلب (پیس میکر) انجام نشود.

BIRADS چیست؟

تا حالا به ریپورت های ماموگرافی و سونوگرافی سینه دقت کردین؟ در انتهای ریپورت اصطلاحی وجود داره با عنوان  BIRADS  که یه عددی رو نشون میده! توی این  پست می خوام شما دوستان پرتوکار رو با این اصطلاح آشنا کنم. ترجمه 3 مقاله از رادیوپدیا تقدیم به دوستان سلام پرتوکار.

BIRADS مخفف Breast Imaging-Reporting And Data System  به معنی سیستم داده و گزارش تصویربرداری پستان است.  BIRADS  ابزاری برای بیان کیفی و میزان خطر در ماموگرافی، سونوگرافی و ام آر آی پستان محسوب می شود. BIRADS  یک واحد جهانی نیست و در جهان سیستم های دیگری نیز وجود دارند. استفاده از این سیستم خواندن گزارش ماموگرام را برای افراد غیر رادیولوژیست استاندارد و قابل فهم می کند.

جدیدترین تقسیم بندی موجود ضایعات را به 6 گروه تقسیم می کند:

BIRADS 0  یعنی ناقص، تصویربرداری با روش های دیگری نیاز است مثلا باکمپرسش(فشرده کردن)، بزرگنمایی یا استفاده از نماهای خاص ماموگرافیک و سونوگرافی، همچنین اگر سابقه ماموگرافی بیمار در دسترس نباشد یا سابقه سونوقبلی نباشد استفاده می شود.

BIRADS I یعنی منفی، قرینگی و یا عدم وجود توده، اختلالات ساختمانی و کلسیفیکاسیون مشکوک.

BIRADS II یعنی یافته های خوش خیم یا مشکوک به خوش خیمی مانند فیبروآدنوم کلیسیفیه ، کلسی فیکاسیون های متعدد، ضایعات  حاوی چربی مانند کیست روغنی، لیپومای پستان، گالاکتوسل، هامارتوم با دانسیته مختلط، کیست ساده پستان و موارد زیاد دیگری که رادیولوژیست می تواند در این گروه قرار دهد مثل توصیف غدد لنفاوی داخل پستانی یا ایمپلنت و ... یا مواردی که هیچ مدرکی برای بدخیمی پیدا نکرده است.

BIRADS III یعنی احتمالا خوش خیم ، پیشنهاد پیگیری در فواصل کوتاه  و تاکید بیشتر روی واژه خوش خیم.

BIRADS IV یعنی مشکوک به بدخیمی

وجود شواهد ماموگرافیک مبنی به شک در مورد بدخیمی

نمونه برداری از ضایعه باید در نظر گرفته شود.

می توان این گروه را به سه زیرگروه تقسیم نمود

a)      سطح پایینی از شک به بدخیمی

b)      سطح بینابینی نسبت به شک در مورد بدخیمی

c)       سطح متوسط از شک به بدخیمی

BIRADS V  یعنی وجود شواهد ماموگرافیک واضح دال بر بدخیمی و انجام اقدامات ضروری.

BIRADS VI یعنی انجام نمونه برداری از بدخیمی شناخته شده

طیف وسیعی از ماموگرافی های غربالگری در محدوده  BIRADS   1 یا 2 قرار می گیرند.

خطر سرطان در BIRADS های 3 تا 5 به ترتیب زیر است:

• BIRADS III: ~2%
• BIRADS IV: ~30% 
• BIRADS V: 95%

سیستم 5 تایی ACR  نیز در رادیولوژی کاربرد دارد که ضایعات پستان در 5 گروه طبقه بندی می شوند:

• 5: بدخیمی
• 4: احتمالا بدخیم، نمونه برداری توصیه می شود
• 3: احتمالا خوش خیم با تاکید بر خوش خیمی 
• 2: خوش خیم
• 1: طبیعی
• 0: نیاز به نماها و روش های تکمیلی

تقسیم بندی ناتینگهام روش دیگری است  که در این روش ضایعات در سه گروه زیر طبقه بندی می شوند.

A = بدخیم

B = نا مشخص

C = خوش خیم